لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

این مقاله به بررسی تطبیقی دو رمان دروغ سوم نوشته آگوتا کریستوف، نویسنده فرانسوی زبان مجارستانی و بی پدر اثر مژده سالارکیا، رمان نویس جوان فارسی زبان ایرانی می پردازد. در هر دوی این رمان ها دروغ همه جا حضور دارد. با خواندن این دو داستان، بین واقعیت و خیال، بین قطعیت و ابهام تردید می کنیم. از خود سؤالاتی در مورد واقعیت هویت ها و ماجراها می پرسیم، اما به سختی می توانیم پاسخ های قانع کننده ای پیدا کنیم. نقطه همگرایی این دو اثر، که از دیدگاه فرهنگی و جغرافیایی بسیار دور از یکدیگرند، توسل مکرر شخصیت ها به دروغ یا بهتر بگوییم نیاز وسواس گونه آنها به دروغ است که عمل به آن، که قرار است به بقای آنها کمک کند، آنها را به سرنوشتی تلخ سوق می دهد. در این تحقیق، با تکیه بر نظریه های روان شناختی و روان کاوانه در رابطه با دروغ گویی و دروغ گویان، سعی در درک این داریم که چگونه شخصیت ها از طریق سعی در ایجاد هویتی دروغین در جهت ارتباط با دنیای بیرون و تطابق آن با خود دروغین خود دارند.

چالش رودهای مرزی که بین دو یا چند کشور مشترک است، همواره یکی از زمینه های درگیری و اختلاف کشورها با یکدیگر بوده که در قرن جدید نیز همچنان حل نشده باقی مانده است. نقطه آغاز چالش آنجایی است که کشور بالادست یا دارنده سرچشمه رودخانه ها اقدام به ایجاد سد در جریان رودها می کند و برای این اقدام خود نیز دلایل مختلف توسعه ای و کم آبی در کشور خود را مطرح می کند. اما این دلایل بعضاً ابعاد سیاسی (فشار سیاسی و امتیازگیری) و نظامی (خصومت) هم پیدا می کند که طبیعتاً در بیانیه های رسمی آن ها ذکر نمی شود. پژوهش حاضر به استفاده از آب به عنوان یک ابزار سیاسی و سلاح نظامی و با تمرکز بر منطقه پایین دست رودهای دجله و فرات می پردازد. در این پژوهش از روش تحلیل محتوا برای تجزیه وتحلیل داده ها استفاده شده که براساس آن یافته های پژوهش نشان می دهد ایجاد سد و کانال انحرافی بر جریان رودهای دجله و فرات در اعصار گذشته در مواقع کاهش بارندگی و افزایش دمای هوا به منظور زمین گیرکردن دشمن یا کوچاندن قوم خاصی اتفاق افتاده است. در دوره جدید، پروژه گاپ ترکیه نیز از دیگر مواردی است که بر روی سرچشمه های دجله و فرات عملیاتی شده و بحران های زیادی را در سوریه و عراق به وجودآورده است. بررسی اهداف اعلامی و واقعی ترکیه نشان می دهد که آنکارا با اجرای پروژه گاپ بدون توجه به پیامدهای کم آبی و بی آبی در مناطق پایین دست، به دنبال دستیابی به اهداف سیاسی-نظامی خود و تحمیل فشار بر کشورهای پایین دست رودخانه ها است.

دروغ گویی از نظر لغوی به معنای کتمان واقعیت است و بیان سخنی که واقعیت خارجی برای گوینده ندارد. فرد دروغ گو از طریق دروغ گفتن، ضعفهای خود را می پوشاند  و شنونده را گمراه می سازد.خود را از مجازات نجات می دهد و بدین وسیله توجه دیگران را به خود جلب می کند.در این مقاله با توجه به اینکه -کودکان امروز بزرگسالان فردا، و بزرگسالان امروز کودکان دیروزند - سعی شده است به عوامل موثر بر دروغ گویی کودکان و بزرگسالان جداگانه  توجه شود سپس شیوه های شناخت عوامل دروغ گویی و همچنین پیشگیری و درمان آن ارائه گردد. از جمله مشکلاتی که اغلب والدین در فرآیند رشد و تربیت فرزندان خود با آن مواجهند، دروغ گویی کودکان است. دروغ گفتن یکی از رفتارهای متداول کودکان خردسال است. ممکن است این سوال برای والدین پیش آید که چگونه می توان از دروغ گویی کودکان پیش گیری کرد و یا آن را از بین برد؟ در پاسخ به این پرسش والدین و مربیان باید توجه داشته باشند که لازم است تغییراتی در رفتار و کیفیت ارتباط انها با کودکان صورت گیرد تا به تدریج از شدت این رفتار کاسته شده و از بین برود. در این راستا وظایفی به عهده والدین و مربیان است که به عمده ترین آنها اشاره می شود. درغ گویی بزرگسالان نمونه ای از انعکاس و تجلی سیر قهقرایی آنان به مرحله کودکی است و جامعه دروغ گو جامعه ای است نابالغ و فرو افتاده و دچار ناایمنی.اعمال کودکانه ای که از اشخاص بزرگسال سر می زند معرف بازگشت آنها به عالم کودکی و ازعواقب ناکامی است. برای درمان دروغ گویی و مبارزه با این آفت خانوادگی، تربیتی، اجتماعی، آفتی که خوبیهای زندگی را کم رنگ ساخته اعتماد فیمابین را از بین برده و بر محبتها و عشقها سایه انداخته شناخت علل آن کاملا ضروری است.دروغ گویی به عنوان یک مشکل عوامل گوناگون و متعددی دارد که به مهمترین آنها اشاره شده و روشهای پیشگیری و درمان هر مورد توضیح داده شده است.

هدف مقاله پیش رو بررسی سه فیلم از آثار اصغر فرهادی «چهارشنبه سوری»، «درباره الی» و «جدایی نادر از سیمین» است که به موضوع دروغ پرداخته اند. نویسندگان با استفاده از تحلیل روایت و بهره گیری از روش نشانه شناسی و رمزگان فیسک (رمزگان فنی، اجتماعی و ایدیولوژیک) کوشیده اند تا زمینه ها و کارکردهای دروغ را در این سه روایت سینمایی واکاوی کنند. مطالعه حاضر با تقسیم بندی دروغ به سه نوع دروغ به مثابه مفر، دروغ به عنوان دام و سلاح و دروغ به عنوان گریس (تسهیل گر امور روزمره)، نشان دهنده آن است که دروغ در آثار فرهادی نشیت گرفته از اضطرار بوده و به مثابه مفر عمل می کند. در این میان، نشانه شناسی سه فیلم مذکور نشان می دهد که جامعه ایرانی به نمایش درآمده در این آثار و مقتضیات آن برای شخصیت های سه روایت، در برخورد با مسایل مختلف، راه گریزی جز توسل به دروغ باقی نمی گذارد.

معنا و ماهیت دروغ گرچه در ابتدا روشن می نماید، ولی با اندکی تامل، پرسش های زیادی پیرامون آن مطرح می شود که پرداختن به آن را ضرورت می بخشد. به نظر می رسد در ماهیت دروغ چهار شرط لازم است: شرط بیان خبر، شرط خلاف واقع بودن خبر، شرط تخاطب و شرط قصد فریب داشتن. بین دروغ و فریب فرق است. دروغ نوعی فریب است که منحصر در گفتار و هر چیزی که قائم مقام گفتار باشد مانند نوشتار و اشاره است نه در مطلق قول و فعل، همچنین دروغ در خبر ممکن است نه در مطلق کلام. فریب در مطلق قول و فعل امکان دارد. دروغ مخالفت مراد متکلم با واقع نفس الامر است نه مخالفت ظاهر کلام با واقع یا اعتقاد متکلم. قصد عمد و علم به نادرستی خبر در دروغ شرط است. دروغ چون در اخبار، محقق است پس بدون وجود مخاطب امکان ندارد. دروغ همیشه با قصد فریب مخاطب همراه است. دروغ یعنی «شخصی با قصد اخبار از واقع، خبر خلاف واقعی که خود علم به خلاف بودن آن دارد به شخص دیگر بدهد با این قصد که او باور کند این خبر واقعیت دارد». برای حل نزاع فرق کلامی در ذاتی یا اعتباری بودن قبح دروغ باید به ماهیت و تعریف دروغ رجوع کرد. اگر دروغ را خبر خلاف واقع تعریف کنیم، این عمل ذاتا قبیح نیست مگر وجوه و اعتباراتی چون ضرر زدن، فریب دادن، اغرا به جهل به آن اضافه شود، ولی اگر دروغ را خبر خلاف واقع با قصد فریب دیگران تعریف کنیم قبح آن ذاتی خواهد بود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

هدف این پژوهش بررسی تحول درک مفهوم دروغ و اشتباه در کودکان مقاطع مهدکودک، پیش دبستان و کلاس دوم ابتدایی شهر اصفهان بوده است. بدین منظور 123 کودک (61 پسر و 62 دختر) به صورت تصادفی با روش نمونه گیری خوشه ای از سه مقطع مهد کودک، پیش دبستانی و کلاس دوم ابتدایی 3 منطقه جغرافیایی شمال، مرکز و جنوب شهر اصفهان انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش مصاحبه بالینی و داستانهای عروسکی جمع آوری گردید. تجزیه و تحلیل داده ها با روش تحلیل واریانس نشان داد که تحول درک مفهوم «دروغ» و «اشتباه» در کودکان از روندی تحولی پیروی می کند (p<0.0001). کودکان مهدکودکی علیرغم آشنایی با مفهوم دروغ، در تمایز دروغ و اشتباه با مشکل مواجه بودند. 69 درصد کودکان گروه مهد کودکی، 85 درصد گروه پیش دبستانی و 95 درصد گروه کلاس دوم توانستند مفهوم دروغ را درک کنند و این در حالی بود که فقط 21 درصد کودکان گروه مهد کودکی، 45 درصد گروه پیش دبستانی و 85 درصد گروه کلاس دوم توانایی درک مفهوم اشتباه را داشتند. علاوه بر این، یافته ها حاکی از آن بود که تفاوت معنی داری بین دو «جنس» از نظر متغیرهای مورد بررسی وجود ندارد.

پیشرفت علوم و تکنولوژی تحولات شگرفی در زمینۀ ادلۀ اثبات دعاوی کیفری ایجاد کرده است به گونه ای که به موازات ادلۀ سنتی طیفی از ادلۀ جدید نمایان گردیده که همگی در کشف حقیقت و حصول قناعت (اقناع وجدانی) مقام قضایی و اتخاذ تصمیمی عادلانه و منصفانه از سوی او تأثیرگذار هستند. در میان این ادله استفاده ازپلی گرافی (دروغ سنجی) در برخی نظام های حقوقی رواج یافته که می تواند در تشخیص صدق یا کذب گفتار هر یک از کنشگران فرایند دادرسی مؤثر واقع گردد. همگام با تمسک به این تکنیک نظام های حقوقی با داعیۀ حمایت از حقوق متهم به مخالفت با آن پرداخته و به کارگیری آن را در تعارض با برخی حقوق و مبانی توجیه کنندۀ آن حقوق پنداشته اند. ادعای آنان این است که پلی گرافی با حق سکوت متهم، کرامت ذاتی و حریم خصوصی روانی او در تعارض می باشد حال آنکه اولاً انجام پلی گرافی منوط به اعلام رضایت از سوی متهم است و هیچ گاه فرد به اجبار تحت این آزمون قرار نخواهد گرفت. ابراز این رضایت ایراد نادیده گرفتن حق سکوت متهم و دخالت در حریم خصوصی روانی او را مرتفع خواهد کرد. از طرف دیگر همیشه نمی توان کارکردی منفی برای پلی گرافی نسبت به متهم تصور کرد. پلی گرافی خاصیتی دو گانه دارد؛ در عین اینکه می تواند راهی برای محکومیت متهم باشد ممکن است طریقی برای اثبات بی گناهی او محسوب شود. همچنین لزوم حفظ حقوق جامعه و زیان دیده از جرم و رجحان منافع عمومی بر منافع خصوصی افراد ایجاب می کند تا با ضابطه مند ساختن پلی گرافی به عنوان یک دلیل علمی متقن و اجرای آن از سوی افراد متخصص به مهم ترین آرمان فرایند دادرسی کیفری که همان برقراری عدالت است، دست یافت.